Volgens de richtlijnen van het KIMO

Monden
Meer

Kennis over tandheelkunde & mondgezondheid

Mondenmeer is een non-profit informatieplatform dat betrouwbare, wetenschappelijk onderbouwde informatie biedt over mondaandoeningen — van preventie tot behandeling, voor iedereen begrijpelijk.

Cariës Parodontitis Droge mond Mondkanker Bruxisme Aften Orthodontist Cracks TMD Parodontitis Apicalis

KIMO-richtlijnen dagelijkse zorg

Zo verzorg je je mond elke dag

Het KIMO stelt duidelijke richtlijnen op voor dagelijkse mondhygiëne. Met deze vier stappen voorkom je de meeste mondaandoeningen.

2× per dag tanden poetsen 's Ochtends na ontbijt en 's avonds voor het slapengaan. Gebruik fluoridehoudende tandpasta (min. 1000 ppm F⁻).
Minimaal 2 minuten poetsen Zachte tandenborstel of elektrisch. Vervang de borstelkop elke 3 maanden. Elektrisch of handmatig poetsen? →
Dagelijks interdentaal reinigen Floss, rager of waterflossers reinigen de ruimtes die de borstel niet bereikt.
Regelmatige tandartscontrole Minimaal 1× per jaar. Voor risicopatiënten vaker. Professionele reiniging is essentieel.

Tandheelkundige aandoeningen

Leer over mondaandoeningen & behandelingen

Infectie

Cariës (Tandbederf)

De meest voorkomende infectieziekte wereldwijd. Bacteriën produceren zuren die het glazuur aantasten en holten veroorzaken.

Preventief behandelbaar

Tandbederf & Restauratie

Vullingen & Composiet

Een vulling herstelt een tand na een gaatje of breuk. Composiet, glasionomeer en amalgaam vergeleken, en hoe de behandeling verloopt.

Herstelt de tand

Tandbederf & Restauratie

Wortelcariës

Cariës op het blootliggende worteloppervlak, vooral bij ouderen na terugtrekkend tandvlees. Preventie met fluoride en behandeling volgens de KIMO-richtlijn.

Vooral bij ouderen

Restauratief & Esthetisch

Facings & Veneers

Dunne schildjes op de voortand voor vorm, kleur of stand. Composiet versus porselein, de afweging en het onderhoud — weefselsparend gedacht.

Restauratief-esthetisch

Ontstekingsziekte

Parodontale Aandoeningen

Gingivitis en parodontitis tasten het tandvlees en kaakbot aan. Onbehandeld leidt dit tot tandverlies.

Chronisch risico

Tandvlees & steunweefsel

Gingivitis

Tandvleesontsteking door tandplak, herkenbaar aan bloedend, rood tandvlees. Omkeerbaar met goede mondhygiëne — maar onbehandeld de voorloper van parodontitis.

Omkeerbaar

Tandvlees & steunweefsel

Tandvleesrecessie

Terugtrekkend tandvlees waardoor de tandhals bloot komt en tanden "langer" lijken. Oorzaken als te hard poetsen en parodontitis, en hoe je verergering voorkomt.

Vaak stabiel te houden

Tandvlees & steunweefsel

Parodontale Screening

Hoe de tandarts de conditie van je tandvlees meet met de pocketsonde. De huidige PPS-scores (1–3), de oude DPSI en waarom vroeg meten belangrijk is.

PPS & DPSI

Wortelinfectie

Parodontitis Apicalis

Ontsteking rondom de tandwortelspits door bacteriën in het wortelkanaal. Kan leiden tot abces.

Behandeling vereist

Maligniteit

Mondkanker

Kwaadaardige tumoren in de mondholte, tong, lippen of keel. Vroege detectie is cruciaal voor de prognose.

Levensbedreiging mogelijk

Premaligne & maligne afwijkingen

Leukoplakie

Witte (leukoplakie) of rode (erytroplakie) plekken op het mondslijmvlies die premaligne kunnen zijn. Herkenning, risicofactoren en het belang van een biopt en controle.

Premaligne

Premaligne & maligne afwijkingen

Speekselkliertumoren

Een gezwel in een speekselklier, meestal goedaardig (pleomorf adenoom). Herkenning aan een traag groeiende, pijnloze zwelling, de risico-inschatting en behandeling.

Meestal goedaardig

Oncologie & mondzorg

Mondzorg bij Kanker

Hoe chemotherapie, stamceltransplantatie, botafbraakremmers en bestraling de mond raken, en waar de tandarts tijdens en na de behandeling op let.

Nieuwe richtlijn 2026

Speekselaandoening

Hyposalivatie & Xerostomie

Verminderde speekselproductie vergroot het risico op cariës, infecties en spreekproblemen. Met uitleg over objectieve meting.

Chronisch beheersbaar

Tandslijtage

Tanderosie & Attritie

Glazuurverlies door zuren (erosie) of mechanische slijtage door bruxisme (attritie). Glazuur groeit nooit terug.

Reversibel in beginstadium

Mondslijmvlies

Stomatitis & Aften

Ontstekingen en zweertjes van het mondslijmvlies. Aften zijn pijnlijke ulcera die spontaan ontstaan.

Meestal zelflimiterend

Schimmelinfectie

Orale Candidiasis

Schimmelinfectie in de mondholte door Candida albicans. Veelvoorkomend bij immuungecompromitteerden en prothesedagers.

Goed behandelbaar

Slijmvlies & schimmel

Orale Lichen Planus

Een chronische slijmvliesaandoening met wit-grijze lijntjes of rode wondjes, meestal aan beide wangen. Niet besmettelijk. Vormen, behandeling en de premaligne discussie.

Chronisch

Slijmvlies & schimmel

Aften

Kleine, pijnlijke maar onschuldige zweertjes in de mond die vanzelf genezen. Vormen, oorzaken en triggers, wat verlichting geeft en het verschil met een koortslip.

Onschuldig

Slijmvlies & schimmel

Herpes Labialis (Koortslip)

Een koortslip wordt veroorzaakt door het herpes-simplexvirus en komt steeds terug. Het verloop van tinteling tot korstje, uitlokkers, behandeling en besmettelijkheid.

Komt terug

Kaakchirurgie

Kaakcysten & Orale Cysten

Radiculaire, folliculaire, keratocyste en meer. Per type: kenmerken, diagnose en behandeling.

Altijd chirurgische behandeling

Kaakbot & MKA-chirurgie

Verstandskiezen

De derde molaren breken door tussen 18 en 26 jaar. Wanneer geven ze problemen, en waarom worden klachtenvrije verstandskiezen vaak juist niet getrokken?

Niet altijd trekken

Kaakbot & MKA-chirurgie

Kaakchirurgie & Extracties

Een tand of kies verwijderen: wanneer het nodig is, hoe de ingreep en nazorg verlopen, en wat een MKA-chirurg doet bij complexere gevallen.

Verwijderen als het moet

Kaakbot & MKA-chirurgie

Bloedverdunners & Ingrepen

Gebruik je een bloedverdunner en moet er een tand getrokken worden? Meestal hoef je niet te stoppen. Wat de tandarts vooraf nagaat en hoe een nabloeding wordt voorkomen.

Meestal niet stoppen

Dentogene infectie

Abcessen in de Mond

Van periapicaal en submucosaal tot subperiostaal en logeabces. Incisie & drainage, antibiotica­beleid en de alarmsymptomen.

Soms spoed (MKA)

Acute infectie & spoed

Pericoronitis

Pijnlijke ontsteking van het tandvlees rond een half doorgebroken verstandskies. Klachten, wat je kunt doen, behandeling en wanneer het spoed wordt.

Meestal lokaal

Acute infectie & spoed

Dentogene Infectie & Flegmone

Een infectie die uitgaat van een tand kan uitbreiden tot een abces of flegmone. De belangrijke alarmsignalen (slikken, ademhalen, koorts) en de behandeling.

Kan spoed zijn

Acute infectie & spoed

Spoedeisende Mondzorg

Acute kiespijn, een uitgeslagen tand of een dikke wang? Zo schat je in hoe dringend het is, wat je zelf kunt doen en wanneer je met spoed hulp moet zoeken.

Urgentie inschatten

Infecties & antibiotica

Antibiotica bij de Tandarts

Bij een ontsteking in de mond is een antibioticum meestal niet nodig: de oorzaak behandelen werkt beter. Wanneer het wél zinvol is.

Zelden nodig

Tandvervanging

Tandimplantaten

Een kunstwortel die vastgroeit in het kaakbot. Opbouw, behandeltraject, nazorg en peri-implantitis volgens de KIMO-richtlijn.

Behandeling & nazorg

Restauratief & Prothetisch

Kronen & Bruggen

Van inlay, onlay en overlay tot de volledige kroon, en brugtypen als de etsbrug en cantileverbrug. Indicaties, materialen en behandeling.

Herstelt vorm & functie

Ontsteking rond implantaten

Peri-implantitis & Mucositis

Ontsteking rond een implantaat: mucositis (omkeerbaar) en peri-implantitis (mét botverlies). Diagnostiek en behandeling volgens de KIMO-richtlijn.

Vroeg opsporen telt

Zeldzaam erfelijk syndroom

Basaalcelnaevussyndroom

Het syndroom van Gorlin: erfelijke aanleg met keratocysten in de kaak en basaalcelcarcinomen. De tandarts speelt een rol bij vroege herkenning.

Erfelijk & chronisch

Mondverzorging & preventie

Elektrisch vs. Handmatig Poetsen

Welke tandenborstel is beter, de juiste poetstechniek, fluoride en niet naspoelen, en interdentale reiniging — volgens het Ivoren Kruis.

Dagelijkse preventie

Mondverzorging & preventie

Interdentale Reiniging

Ragers, floss, tandenstokers en monddouche: welk hulpmiddel past bij jou, en waarom je 1× per dag tussen de tanden reinigt.

Dagelijkse preventie

Mondverzorging & preventie

Fluoride

Fluoride maakt glazuur sterker en voorkomt gaatjes. Het basisadvies per leeftijd, waarom je niet naspoelt en wanneer extra fluoride nodig is.

Dagelijkse preventie

Mondverzorging & preventie

Periodiek Mondonderzoek

De reguliere controle: wat de tandarts allemaal bekijkt en waarom niet iedereen even vaak terug hoeft — het cariësrisico bepaalt de termijn.

Dagelijkse preventie

Mondverzorging & preventie

Tandsteen & Reiniging

Tandsteen is verhard tandplak dat je niet wegpoetst. Wat het aanricht, hoe de mondhygiënist het verwijdert en hoe je het voorkomt.

Dagelijkse preventie

Mondverzorging & preventie

Voeding & Mondgezondheid

Niet hoeveel, maar hoe vaak je eet en drinkt bepaalt de schade. Over de 7-momentenregel, suiker versus zuur en tandvriendelijke keuzes.

Dagelijkse preventie

Mondverzorging & preventie

Mondzorg aan Huis

Voor ouderen die de praktijk niet meer kunnen bezoeken. Wat er thuis kan, hoe het mondzorgplan tot stand komt en de rol van mantelzorg.

Kwetsbare ouderen

Uitneembare tandvervanging

Gebitsprothesen

De volledige prothese, de partiële kunststof (plaat)prothese en de frameprothese. Verschillen, het behandeltraject en het onderhoud.

Kunstgebit op maat

Tandvervanging & Implantologie

Klikgebit

Een kunstgebit dat vastklikt op implantaten. Wanneer het zinvol is, hoeveel implantaten nodig zijn in onder- en bovenkaak, en de nazorg.

Prothese op implantaten

Maxillofaciale prothetiek

Klosprothese

Een holle obturatorprothese die een defect in de bovenkaak of het gehemelte afsluit — na een tumoroperatie of bij schisis. Functie, fasen en het zorgteam.

Specialistische zorg

Prothetisch herstel na kanker

Epithese & Gezichtsprothese

Een op maat gemaakte prothese die een ontbrekend deel van het gezicht nabootst — oor, neus of oogkas. Na kanker, trauma of aangeboren, op lijm of implantaten.

Specialistisch

Prothetisch herstel na kanker

Prothetisch Herstel na Kanker

Functie en uiterlijk terugwinnen na hoofd-halskanker: klosprothese, implantaten, epithese en revalidatie van kauwen, slikken en spreken door de MFP-tandarts.

Multidisciplinair

Cosmetische tandheelkunde

Tanden Bleken

Hoe bleken werkt, de regels rond waterstofperoxide (0,1% vrij versus 6% via de tandarts), de veiligheid en wanneer het juist niet werkt.

Veilig & volgens de regels

Esthetiek & gebitscorrectie

Orthodontie & Beugels

Tanden en kaken rechtzetten met een beugel. De soorten (vaste beugel, aligners, retentiebeugel), de redenen, het behandeltraject en het verschil tussen tandarts en orthodontist.

Vanaf ~7 jaar

Esthetiek & gebitscorrectie

Smile Design

Smile design bekijkt de glimlach als geheel: vorm, kleur, stand en tandvleeslijn. Welke behandelingen samenkomen tot een natuurlijk resultaat en hoe je verantwoord kiest.

Behandelplan

Slechte adem

Halitose

In ruim 85% van de gevallen ligt de oorzaak in de mond — vooral tongbeslag. Oorzaken, het belang van tongreiniging en wanneer je hulp zoekt.

Vaak goed te verhelpen

Beleving & begeleiding

Angst voor de tandarts

Van lichte spanning tot een echte fobie. De vicieuze cirkel van vermijden, wat je tandarts kan doen, en hulp via exposure, angstbegeleiding en sedatie.

Goed te behandelen

Diagnostiek & beeldvorming

Röntgenfoto's

Bitewing, OPT en CBCT: de soorten, de KIMO-termijnen op geleide van cariësrisico, en wanneer een panoramische opname of CBCT nodig is.

Alleen met toegevoegde waarde

Mondzorg voor kinderen

Kindertandheelkunde

Gaatjes in het melkgebit behandelen met de RVS-kroon en Hall-techniek (zonder boren), NRCT en preventie — kindvriendelijk volgens de KIMO-jeugdrichtlijn.

Preventie voorop

Verdoving & pijnbestrijding

Lokale anesthesie

De verdovingsmiddelen (articaïne/Ultracaïne, mepivacaïne/Scandonest e.a.) en de technieken zoals infiltratie, het mandibulair blok en het mentaal blok.

Pijnvrij behandelen

Tandslijtage & Fracturen

Cracks & Gebarsten Tanden

Van onschuldige glazuurbarstjes tot een gespleten tand. De vijf typen cracks, hun klachten en behandeling.

Afhankelijk van type

Kaakgewricht & Kauwspieren

Temporomandibulaire Disfunctie (TMD)

Kaakpijn, klikken en kraken, beperkte mondopening. Myogene en artrogene TMD met diagnostiek en behandeling.

Meestal goed beheersbaar

Wortelinfectie

Pulpitis

Onsteking van de tandpulpa

Meestal goed beheersbaar

Endodontologie & tandzenuw

Wortelkanaalbehandeling

De zenuwbehandeling: bij een onherstelbaar ontstoken of dode zenuw worden de kanalen gereinigd en gevuld, zodat de eigen tand behouden blijft.

Behoudt de tand

Endodontologie & tandzenuw

Gebitstrauma & Tandletsel

Tandletsel door een val of klap, van afgebroken tot uitgeslagen tand. Eerste hulp: kroon vastpakken, in melk bewaren, binnen een uur naar de tandarts.

Vaak spoed

Endodontologie & tandzenuw

Avitale Tand

Een tand zonder levende zenuw, vaak herkenbaar aan een donkere verkleuring. Oorzaken, hoe je het merkt en de behandeling met een wortelkanaalbehandeling.

Dode zenuw

Opleiding & Specialisaties

Tandartsopleiding & Specialismen

Van 6 jaar basisopleiding tot orthodontist en MKA-chirurg. Alle differentiaties, opleidingsduur en expertisegebieden op een rij.

Informatief
KIMO

Kwaliteitsinstituut voor
Mondgezondheidszorg en Onderzoek

Over ons fundament

Mondenmeer is een non-profit initiatief dat als doel heeft de mondgezondheidskennis van het Nederlandse publiek te vergroten. Alle informatie op dit platform is gebaseerd op de meest recente richtlijnen van het KIMO en wetenschappelijke publicaties in de tandheelkunde.

Het KIMO ontwikkelt evidence-based richtlijnen voor de Nederlandse mondgezondheidszorg. Mondenmeer presenteert deze informatie op een toegankelijke, patiëntvriendelijke manier — voor iedereen, ongeacht achtergrond of opleidingsniveau.

Dit platform vervangt geen professioneel medisch of tandheelkundig advies. Bij klachten: raadpleeg altijd een gediplomeerde tandarts of mondhygiënist.

Hoe wordt een tandarts opgeleid?

Van 6 jaar universitaire opleiding tot specialismen als orthodontist en MKA-chirurg. Ontdek het volledige opleidingspad, alle differentiaties en hun expertisegebieden.

Bekijk de opleiding →